Schorriemorrie

Kerstmis: Aandacht voor het ‘schorriemorrie’

In veel kerken en huizen staat een kerststal opgesteld, een verbeelding van wat er gebeurd zou zijn rond de geboorte van Christus. De kerststal gaat terug op de manier waarop Franciscus Kerstmis vierde in Greccio.

Als we nalezen wat er in de Bijbel over de geboorte van Jezus te lezen staat, dan vinden we daar echter geen os en ezel. Hoe zijn die in onze kerststallen terechtgekomen? We komen hier op het woord ‘schorriemorrie’.

Schorriemorrie
Er zijn verschillende verklaringen voor het woord ‘schorriemorrie’. Eén verklaring zegt dat het een verbastering is van de Hebreeuwse woorden ‘sjoriem wechoriem’, ossen (runderen) en ezels. Het enkelvoud vinden we in Jesaja 1,3. De profeet Jesaja vergelijkt de os en de ezel met het Joodse volk zelf. Zo staat het er:

een rund herkent zijn meester,
een ezel kent zijn voederbak,
maar Israël mist elk inzicht,
mijn volk leeft in onwetendheid.
Jesaja 1,3 (NBV)

De profeet zegt harde woorden. Hij zegt dat een os en een ezel beter weten wat van hen verwacht wordt dan het volk Gods. De mensen maken elkaar voor os en ezel uit, maar in feite kunnen ze van deze dieren nog wat leren. Deze dieren doen wat er van hen verwacht wordt. Ze weten ook waar hun voer te vinden is.

Dat die dieren, het schorriemorrie, bij de kribbe zijn komen te staan heeft in deze woorden van Jesaja zijn oorsprong.

De geminachte dieren zijn in onze kerststallen aanwezig bij de pasgeboren Jezus. Als je er verder over doordenkt, zie je een parallel met de houding van de volwassen Jezus ten opzichte van de mensen die niet in tel zijn. Jezus ging om met tollenaars en zondaars, met mensen die aan de kant stonden, ook met de eenvoudigen van hart. In de tijd waarin Jezus leefde waren er mensen die kritiek hadden op zijn omgang met het ‘schorriemorrie’. Denk aan de Farizeeën.

Maar Jezus liet zich niet op andere gedachten brengen. Hij koos tijdens zijn optreden duidelijk voor de minsten onder de mensen. Hij had vissers als compagnons, predikte wat hij voorleefde: aandacht voor de kleinen, de kwetsbaren, en voor de mensen die het in hun leven niet zo best getroffen hadden of er niet veel van hadden gemaakt. Hij was mensen nabij in al hun noden en ellende.

De eenvoud van Jezus en de liefde voor mensen, wat hun achtergrond ook was, paste ook in het levenspatroon van Franciscus. En hij wist mensen te bezielen om samen als gemeenschap kerst te gaan vieren, uit welke laag van de bevolking ze ook kwamen.

Wij, als we nog een beetje de eenvoud van het Kind – ook van het kind in onszelf – bewaard hebben, mogen weten, ondanks onze gebrekkigheid, dat we welkom zijn bij de stal en dat er Een is die ons onvoorwaardelijk liefheeft.

Dat gegeven mag vertaald worden in ons eigen leven, doordat we zelf ook openstaan voor ieder mens, hoe die ook is en wat die ook van zijn of haar leven gemaakt heeft. We wensen deze openheid toe aan ieder die dit leest.